
علت لنگیدن سگ؛ کشکک زانو، دیسپلازی لگن و زمان مراجعه
لنگیدن یک علامت است، نه تشخیص؛ از روی فیلم راه رفتن نمیتوان با قطعیت گفت مشکل کشکک، لگن یا غضروف است. شدت درد، شروع ناگهانی یا تدریجی و محل آسیب مسیر بررسی را تغییر میدهند. مکمل مفصل نمیتواند مفصل جابهجا یا آسیب ساختاری را بهطور تضمینی اصلاح کند و نباید مراجعه را عقب بیندازد. [۱، ۲، ۳]
اول به الگوی حرکت توجه کنید، نه نام بیماری
ثبت کنید کدام پا کمتر وزن میگیرد، مشکل از چه زمانی شروع شده و آیا زمین خوردن یا فعالیت غیرمعمولی پیش از آن رخ داده است. دشواری بلند شدن، بیرغبتی به پریدن و کاهش فعالیت نیز میتوانند نشانه ناراحتی حرکتی باشند. این اطلاعات برای معاینه مفیدند، ولی جای لمس و بررسی دامپزشکی را نمیگیرند. [۲، ۳]
اگر سگ درد شدید دارد، پس از ضربه قادر به استفاده از پا نیست یا وضعیت عمومیاش نامناسب است، تماس فوری با مرکز درمانی را بر آزمون ورزش یا ماساژ ترجیح دهید. حرکت اجباری برای پیدا کردن محل درد، بررسی ایمنی نیست. تا دریافت راهنمایی، از پریدن و فعالیت شدید جلوگیری کنید و جابهجایی را آرام انجام دهید. [۳]
دررفتگی کشکک دقیقاً چیست؟
کشکک استخوان کوچکی در دستگاه بازکننده زانوست که معمولاً در شیار استخوان ران حرکت میکند. در دررفتگی کشکک، این استخوان از مسیر معمول خارج میشود؛ جابهجایی میتواند به داخل یا خارج باشد. مسئله صرفاً کمبود ماده سازنده غضروف نیست و ممکن است با راستای غیرطبیعی مجموعه استخوان و بافتهای اطراف همراه باشد. [۱]
این مشکل در بسیاری از سگهای کوچک شناختهشده است، اما محدود به آنها نیست. درگیری یک یا هر دو زانو ممکن است رخ دهد. گاهی سگ برای چند قدم پا را بالا میگیرد و سپس دوباره طبیعی راه میرود؛ برگشتن موقت راه رفتن، بیماری را رد نمیکند و نباید جای معاینه را بگیرد. [۱]
درجه کشکک چه چیزی را مشخص میکند؟
دامپزشک با معاینه، پایداری کشکک، امکان جابهجایی و برگشت آن و سایر ساختارهای زانو را بررسی میکند. بر حسب یافتهها تصویربرداری برای ارزیابی راستا و بیماری همراه لازم میشود. درجهبندی فقط یکی از عوامل تصمیم است؛ درد، عملکرد، سن و وضعیت اندام نیز در انتخاب مراقبت یا جراحی مهماند. [۱]
طبق ACVS، موارد بدون علامت معمولاً پایش میشوند و همه به جراحی نیاز ندارند؛ در موارد علامتدار یا شدیدتر، اصلاح ساختاری ممکن است مطرح شود. جراحی یک روش واحد برای همه نیست و گاهی اصلاح شیار، بافت نرم یا راستای استخوان لازم میشود. جا انداختن کشکک در خانه یا تقلید مانور معاینه توصیه نمیشود. [۱]
دیسپلازی لگن با دررفتگی کشکک فرق دارد
دیسپلازی لگن به ناپایداری و تطابق نامناسب مفصل ران و لگن مربوط است و میتواند به تغییرات پیشرونده مفصل و درد منجر شود. ژنتیک نقش مهمی دارد و رشد و وزنگیری نامناسب میتوانند شرایط را بدتر کنند. این بیماری با مشکل زانو یکی نیست، هرچند هر دو ممکن است لنگش پای عقب ایجاد کنند. [۲]
سگ ممکن است از بلند شدن و پریدن پرهیز کند یا وزن بیشتری روی دستها بیندازد. شدت علائم همیشه با تصور صاحب حیوان از شدت بیماری برابر نیست. تشخیص معمولاً از معاینه اختصاصی و تصاویر درستگرفتهشده ساخته میشود و بعضی روشها به آرامبخشی نیاز دارند؛ یک عکس نامناسب یا حدس از شکل ایستادن کافی نیست. [۲]
چرا ارزیابی توله را نباید عقب انداخت؟
در برخی سگهای در حال رشد، تشخیص زودتر ناپایداری لگن میتواند بر گزینههای درمانی اثر بگذارد. همه روشهای جراحی برای همه سنها و همه مراحل مناسب نیستند. بنابراین صبر کردن تا پایان رشد با این تصور که مکمل حتماً مشکل را حل میکند، ممکن است انتخابهای آینده را محدود کند. [۲]
برای رشد سالم، هدف چاق و درشت کردن سریع توله نیست. برنامه انرژی، وزن و فعالیت باید با نیاز رشد هماهنگ شود. افزودن خودسرانه مواد معدنی یا خوراکیهای متعدد، درمان ناپایداری مفصل نیست؛ درباره غذای کامل رشد و وضعیت بدن از دامپزشک راهنمایی بخواهید. [۲]
کنترل درد و محیط خانه
مراقبت چندبخشی میتواند شامل کنترل وزن، فعالیت قابلتحمل، تغییرات محیط و درمان درد باشد. مسیرهای غیرلغزنده، حذف پرشهای غیرضروری و دسترسی راحتتر به محل استراحت به اجرای برنامه کمک میکنند. مقدار و نوع تمرین یا توانبخشی باید با تشخیص و مرحله درمان هماهنگ باشد، نه با نسخه ورزشی عمومی. [۲، ۳]
داروی ضد درد را برای همان حیوان و طبق نسخه مصرف کنید. انتخاب دارو و پایش، به وضعیت سلامت و پاسخ بیمار وابسته است. اگر سگ با وجود برنامه هنوز راحت نمیخوابد، حرکتش کمتر شده یا عارضهای دیده میشود، ارزیابی مجدد لازم است؛ افزایش خودسرانه مقدار دارو پاسخ مناسب نیست. [۳]
مکمل مفصل چه کاری نمیتواند بکند؟
نقش ساختاری یک ترکیب، اثبات نمیکند خوردن آن کشکک را در مسیر صحیح قرار میدهد یا لگن ناپایدار را اصلاح میکند. مرور نظاممند ۲۰۲۲ درباره مکملها و آرتروز، برای ترکیب کندرویتین ـ گلوکزامین اثر ضد درد قابلاتکا نشان نداد؛ این نتیجه را باید از وعدههای بازسازی غضروف جدا کرد. [۴]
اگر مکملی مطرح شود، باید کنار برنامه اصلی و با هدف قابلسنجش باشد، نه جای تشخیص، کنترل درد یا جراحی لازم. برای مراقبت طولانیتر، راهنمای سلامت مفاصل سگ را بخوانید؛ محور این مقاله یافتن مسیر بررسی لنگش و تفکیک زانو از لگن است. [۱، ۲، ۳، ۴]
پس از تشخیص، هدف مراقبت را مشخص کنید
از دامپزشک بپرسید کدام بخش لنگش به مشکل ساختاری و کدام بخش به درد و ضعف عملکرد مربوط است. درباره مراقبت غیرجراحی، زمان ارزیابی مجدد و نشانههای تغییر تصمیم سؤال کنید. در سگ در حال رشد، فرصت بعضی مداخلات محدود به مرحله رشد است و تصمیم باید فردی باشد؛ صرفاً انتظار برای اثر مکمل، برنامه درمان محسوب نمیشود. [۱، ۲]
اگر جراحی انجام شده، برنامه استراحت، بازگشت تدریجی فعالیت و تصویربرداری پیگیری را از جراح بگیرید. راحتتر راه رفتن زودهنگام مجوز دویدن و پریدن نیست؛ بهبود بافت و استخوان و تحمل عملکردی یک مفهوم واحد نیستند. نسخه توانبخشی باید با روش انجامشده و روند بیمار هماهنگ باشد. [۱، ۲]
پرسشهای متداول
چون گاهی طبیعی راه میرود، مشکل جدی نیست؟ لنگش گذرا هم میتواند با دررفتگی کشکک دیده شود. تکرار یا تغییر عملکرد نیاز به معاینه دارد. [۱]
همه سگهای مبتلا باید جراحی شوند؟ خیر. علامتها، معاینه، ساختار و هدف عملکردی تعیینکنندهاند. درباره مزایا و محدودیت گزینهها برای همان سگ سؤال کنید. [۱، ۲]
بدون ناله هم درد ممکن است وجود داشته باشد؟ بله؛ ارزیابی درد فقط به صدا وابسته نیست و رفتار و فعالیت نیز اهمیت دارند. [۳]
جمعبندی
از لنگش فیلم کوتاه بگیرید، سابقه را ثبت کنید و برای معاینه وقت بگیرید؛ در درد شدید یا ناتوانی پس از ضربه سریعتر اقدام کنید. تشخیص ساختاری، کنترل درد و حفظ عملکرد اولویت دارند و مکمل جای این تصمیمها را نمیگیرد. [۱، ۲، ۳]
منابع
دیدگاهها و پرسشهای کاربران (0)
هنوز دیدگاهی برای این مقاله ثبت نشده است. اولین نظر را شما بنویسید!