کمخونی و سلامت استخوان گربه؛ آهن، کلسیم و تغذیه
کمخونی و مشکلات کلسیم، دو موضوع تغذیهای پرسؤال گربهدارها هستند — و هر دو جایی که با افسانه و خوددرمانی آلودهاند. این مقاله صادقانه توضیح میدهد چه موقع گربه واقعاً کمخون است، آهن و کلسیم در جیره گربه چه جایگاهی دارند و چرا «کلسیم بیشتر» یا «آهن بیشتر» بدون تشخیص، خطرناک است.
کمخونی گربه چیست و چه علائمی دارد؟
کمخونی (آنمی) یعنی کاهش گلبول قرمز یا هموگلوبین؛ اکسیژنرسانی به بافتها کم میشود. علائم کلاسیک (منبع: JVIM):
- بیحالی و ضعف، کاهش بازی و تحرک.
- لثههای رنگپریده (کمرنگتر از صورتی معمول).
- افزایش ضربان قلب یا تنفس.
- بیاشتهایی، کاهش وزن.
- در موارد شدید: زردی (ایکتر) یا رنگ ادرار.
مهم: این علائم خاص کمخونی نیستند و در بیماری کلیوی، عفونت یا درد هم دیده میشوند. تشخیص کمخونی فقط با آزمایش خون (CBC) ممکن است؛ حدس زدن از روی ظاهر کافی نیست.
علت کمخونی؛ همیشه کمبود آهن نیست
شایعترین تصور این است که کمخونی = کمبود آهن. اما در گربه علتهای متنوعتری دارد (منبع: JVIM):
- از دست دادن خون: انگلهای رودهای، زخم، حادثه.
- تخریب گلبولهای قرمز: بیماریهای عفونی، خودایمنی، واکنش دارویی، کمخونی همولیتیک.
- کمبود تولید: بیماری کلیوی، کمبود تغذیهای (آهن/ویتامینها)، بیماری مغز استخوان.
- کمبود واقعی آهن: فقط در برخی حالات مانند رژیم غذایی بسیار نامتعادل یا خونریزی مزمن.
یعنی قبل از هر مکمل آهن، باید علت مشخص شود؛ آهن دادن برای کمخونی ناشی از بیماری کلیوی یا عفونت، بیاثر اگر نه مضر است.
آهن در جیره گربه
گربه آهن را از گوشت قرمز و جیره با پروتئین حیوانی دریافت میکند. در رژیم بارف (خام) یا خانگی، اگر گوشت و قلوه به اندازه کافی باشد معمولاً آهن کافی است؛ اما تنوع و تعادل جیره حیاتی است. مکملهایی مثل پودر خون گاو کنینا (سگ و گربه، دارویی/نسخهای) منبع آهن طبیعی (هموگلوبین) و آمینواسید هستند که در رژیمهای بارف یا کمبود تأییدشده به جیره اضافه میشوند؛ استفاده از آن باید بر اساس نیاز واقعی و با نظر دامپزشک باشد (منبع: بروشور Canina).
کلسیم؛ زیاد و کم هردو مشکلسازند
کلسیم برای استخوان، سیستم عصبی و انقباض عضله حیاتی است؛ اما برخلاف تصور رایج، بیشبود کلسیم هم خطرناک است (سنگهای ادراری، اختلال جذب دیگر مواد). نکات کلیدی (منبع: JVIM؛ FEDIAF):
- تعادل کلسیم/فسفر در جیره مهمتر از مقدار مطلق کلسیم است.
- رژیم خانگی «گوشت تنها» بدون استخوان یا منبع کلسیم، هم کمکلسیم است و هم با نسبت کلسیم/فسفر نامتوازن — مشکل رایج.
- اضافهکردن کلسیم به یک جیره تجاری کامل، نامتوازنش میکند؛ فقط در فرمولاسیون جیره خانگی/بارف توسط متخصص تعیین میشود.
- پودر پوسته تخممرغ کنینا (سگ و گربه) منبع کلسیم ارگانیک است که در جیرههای خام/بارف برای متعادلکردن کلسیم استفاده میشود — مصرف فرموله با راهنمای متخصص.
چه زمانی و با چه کسی مشورت شود؟
- هر شک به کمخونی → آزمایش خون، نه مکمل.
- گربهای با رژیم خانگی/بارف → طراحی جیره با متخصص تغذیه دامپزشکی (نه سلیقهای).
- مکمل آهن یا کلسیم → فقط وقتی نیاز تأیید شده و دوز مشخص است.
سؤالات متداول
آیا میتوانم بدون آزمایش به گربهام آهن بدهم چون کمجان است؟
خیر. بیحالی علتهای زیادی دارد و آهن فقط در کمبود آهن تأییدشده کمک میکند؛ در کمخونی کلیوی/عفونی بیاثر و گاهی مضر است. اول آزمایش، بعد مکمل.
گربهام بارف میخورد؛ حتماً پودر خون یا پوسته تخممرغ اضافه کنم؟
بستگی به فرمول جیره دارد. تعادل کلسیم/فسفر و آهن باید محاسبه شود — این را متخصص تغذیه تعیین میکند، نه قانون کلی.
آیا انجماد یا پختن گوشت آهن را از بین میبرد؟
پختن معمولاً آهن را حذف نمیکند؛ مشکل اصلی رژیم خانگی، تعادل کلی مواد (کلسیم، تورین، ویتامینها) است، نه فقط آهن.
خلاصه صادقانه
کمخونی و عدم تعادل کلسیم در گربه واقعی و مهماند، اما هر دو نیاز به تشخیص و محاسبه دارند. کمخونی = آزمایش خون و پیدا کردن علت؛ کلسیم/آهن = فرمول جیره نه سلیقه. پودر خون گاو، پوسته تخممرغ و دیگر مکملهای کنینا ابزارهای خوبی برای رژیمهای متعادل/بارف هستند، ولی در دسته دارویی قرار میگیرند و مصرفشان زیر نظر دامپزشک است.
برای مشاوره رایگان درباره رژیم خانگی گربه یا ارزیابی کمخونی، با کادر دامپزشکان ما تماس بگیرید: ۰۹۲۱۱۲۳۱۵۱۷ (مشاوره تخصصی مکملهای دارویی).
منابع
- JVIM — آنمی و بیماریهای خونی گربه؛ تعادل کلسیم و فسفر.
- FEDIAF / AAFCO — استانداردهای مواد معدنی و ویتامین در جیره سگ و گربه.
- بروشور رسمی Canina (canina.de) — پودر خون گاو و پودر پوسته تخممرغ.
دیدگاهها و پرسشهای کاربران (0)
هنوز دیدگاهی برای این مقاله ثبت نشده است. اولین نظر را شما بنویسید!